środa, 27 stycznia 2016

213. Czemu myszy sikają do morza a Norwegowie śpiewają ostatni wers

Na blogu pojawiła się warstewka kurzu, którą tym wpisem postaram się zgarnąć. I obiecuję pisać częściej, jak tylko czas mi na to pozwoli. Dziś porozmawiamy o norweskich idiomach, które mają swoje odpowiedniki w języku polskim, ale tłumaczy się je całkiem inaczej. Bo jak się zachować, kiedy Norweg mówi że siedzi z brodą w skrzynce na listy? Albo że komuś uszy wachlowały? I co robią te sowy w mchu??!! Po odpowiedzi zapraszam poniżej!


  • Å være på bærtur - BYĆ NA JAGODACH. Norweskie powiedzenie "być na jagodach" oznacza to samo, co polskie "bujać głową w chmurach". Mój szef często uruchamia wiele różnych okien dialogowych często zupełnie bez potrzeby, po czym mówi "Nei, nå er jeg langt ute på bærtur", czym sygnalizuje, że całkowicie stracił rozeznanie w tym, co właśnie robił. Często używanym wyrażeniem jest "å være ute og sykle" czyli "być na zewnątrz i jeździć na rowerze" i znaczy dokładnie to samo, co być na jagodach.
  • Å synge på siste vers - ŚPIEWAĆ OSTATNI WERS. Jeśli ktoś śpiewa ostatni wers, to znaczy że jedną nogą jest już na tamtym świecie. To dosyć negatywne wyrażenie i nie użyjemy go raczej aby opowiedzieć o umierającej babci. 
  • Å sette bukken til å passe havresekken - ZOSTAWIĆ CAPA DO PILNOWANIA WORKA Z OWSEM. Ania podała mi świetny przykład w komentarzu - jeśli ktoś lubi dużo pić i przychodzi do nas w odwiedziny, a następnie zaczyna wypijac cały alkohol z barku, to właściwym będzie powiedzenie, że postawiliśmy capa do pilnowania worka z owszem.
  • Å sitte med skjegget i postkassa - SIEDZIEĆ Z BRODĄ W SKRZYNCE NA LISTY. Przyznaję się - nie mam bladego pojęcia skąd wywodzi się to wyrażenie. Z drugiej strony, polski odpowiednik to "Obudzić się z ręką w nocniku". Oznacza to, że nagle znajdujemy się w sytuacji dosyć niefortunnej, "po fakcie". Z dwojga złego, chyba wolałabym siedzieć z brodą w skrzynce na listy niż z ręką w nocniku!
  • Å vise noen en kald skulder - POKAZAĆ KOMUŚ ZIMNE RAMIĘ. Jeśli usłyszycie, że ktoś komuś pokazał zimne ramię, oznacza to, że ta druga osoba została całkowicie zignorowana. Wyrażenie jest ogromnym przejawem pogardy i nietolerancji. Przykładem może być ten dialog: "Snakker du med Øystein? (Rozmawiasz z Øysteinem?)", "Jeg prover, men han bare viser meg en kald skulder!! (Próbuję, ale on mnie całkowicie ignoruje!"
  • Å slå to fluer i en smekk - PACNĄĆ DWIE MUCHY JEDNYM UDERZENIEM. To nic innego, jak "upiec dwie pieczenie na jednym ogniu". Co ciekawe, po angielsku tłumaczy się to jako "zabić dwa ptaki jednym kamieniem". Co kraj, to obyczaj. My o jedzeniu, a reszta o zabijaniu.
  • Å stå som sild i tønne - STAĆ JAK ŚLEDŹ W BECZCE. W Polsce powiemy raczej, że ludzie stali jak sardynki w puszce, w norweskich pociągach natomiast pasażerowie mogą stać jak śledzie w beczkach. Chodzi o pozycję dosyć niekomfortową - froteryści mają w takich miejscach żniwa.
  • Muse piss i havet - MYSI MOCZ W MORZU. Jeśli znajomy Norweg mówi coś o myszach sikających do morza, a godzina nie wskazuje na to, że jest nietrzeźwy, to prawdopodobnie ma na myśli odpowiednik polskiego "kropla w morzu". Coś nieznaczącego, niewnoszącego za wiele do sprawy będzie w Norwegii mysim moczem. PS. W niektórych dialektach et hav - havet jest używane również jako określenie oceanu.
  • Å ha vært ute en vinternatt før - BYĆ NA ZEWNĄTRZ POPRZEDNIEJ ZIMOWEJ NOCY. Jeśli po raz kolejny przytrafia nam się dosyć niefortunna sytuacja, po raz kolejny siedzimy z brodą w skrzynce pocztowej, ale tym razem mamy doświadczenie z poprzedniego wydarzenia to możemy powiedzieć, że byliśmy na zewnątrz poprzedniej zimowej nocy. Będzie to oznaczać, że nie jest to pierwszy raz i wiemy, jak zapanować nad stytuacją.
  • Så ørene flagrer/hatten passer - AŻ USZY WACHLUJĄ/KAPELUSZ PASUJE. Jeśli komuś wachlowały uszy, lub pasował kapelusz, oznacza to że własnie dostał konkretną reprymendę. Jedna osoba może nakrzyczeć na drugą tak bardzo, że powyższe dwa wyrażenia będą doskonale pasować do tej sytuacji. Swoja drogą, nie chciałabym żeby ktoś tak na mnie nakrzyczał.
  • Her er det ugler i mosen - TU SĄ JAKIEŚ SOWY W MCHU. Samo wyrażenie pochodzi podobno z języka duńskiego, a duńskie "Ugler" oznacza wilki (ulver po norwesku). W oryginale więc chodziło o wilki w mchu. Niemniej jednak, na pierwszy rzut oka bardzo ciężko się domyślić co to wyrażenie może oznaczać. A chodzi w nim o to, że jeśli coś w danej sytuacji jest podejrzane, mamy przeczucie że coś jest nie tak, to zawsze powiemy, że tu są jakieś sowy w mchu. Jeśli np. Wasz znajomy Norweg mówi, że nie był wczoraj na imprezie a Wy wyraźnie widzicie, że jednak był to prawidłowe będzie użycie tego wyrażenia. Można je tłumaczyć jako "To coś podejrzanego". Ciekawostką jest, że "Sowy w mchu" mają całkiem inny odpowiednik po hiszpańsku. Tam powiemy "zamknięty kot". 
Jak podoba Ci się ten post? Zabierać się za następną część? Chcesz coś dodać do dzisiejszego wpisu? Zapraszam do dyskusji w komentarzach!
Pati

poniedziałek, 4 stycznia 2016

212. Tego nie musisz się uczyć! (cz.3)

Nowy rok, nowe wyzwania. I kolejna, trzecia część serii "Tego nie musisz się uczyć". Mam nadzieję, że na liście postanowień noworocznych znalazł się punkt "Nauka norweskich słówek". Ja tę naukę będę ułatwiać kolejnymi listami słów, których uczyć się nie trzeba!
Zapraszam serdecznie!

biblioteka - et bibliotek

kawa - en kaffe

kino - en kino

lampa - ei lampe

mandarynka - en mandarin

minuta - et minutt

papier toaletowy - et toalettpapir

pizza - en pizza

restauracja - en restaurant

sofa - en sofa

Pozdrawiam, Pati !

PS. Jeśli macie jeszcze jakieś słowa, dopisujcie w komentarzach :)