poniedziałek, 18 kwietnia 2016

220. Fjellvetregler, czyli jak się zachować w górach.


Góry dla Norwegów to rzecz święta. Weekendowe wycieczki, wyjazdy do hytki, na narty - ukształtowanie geograficzne kraju spowodowało, że mieszkańcy swój spokój i rozwój znaleźli w górach, na wzgórzach, wyżynach i pagórkach. Do roku 1920 na górskie wycieczki wybierali się najodważniejsi. Śnieg i ciężkie warunki nie sprzyjały spacerom. Dopiero od 1920 roku góry zyskały bardziej rekreacyjny charakter. Coraz więcej ludzi zaczęło czerpać przyjemność z jazdy na nartach. Jednak nie wszyscy byli przygotowani na górskie warunki. Wielu brakowało elementarnej wiedzy co do ubioru czy użycia kompasu/mapy. 
W tym czasie wielu turystów zmarło na płaskowyżu Hardanger (Hardangervidda) i to doprowadziło do poważnej debaty na temat bezpieczeństwa w górach. Już w 1924 norweski Czerwony Krzyż (Det Røde Korset) rozpoczął akcję oznaczania tras narciarskich. Był to poważny krok w stronę bezpieczeństwa na stokach.

Po załamaniu pogody podczas Wielkanocy w 1950 roku, Czerwony Krzyż wydał dwie broszury aby zapobiec większej ilości wypadków. Pierwsza nazywała się "Szacunek dla góry" (Respekt for fjellet)a druga "Dziewięć zasad zachowania się w górach" (De ni fjellvetreglene). Dziewięć zasad aż po dziś dzień jest obowiązkową lekturą dla wszystkich dorastających w Norwegii. Czerwony Krzyż i Norweskie Towarzystwo Turystyczne (Den Norske Turistforening) aż do dziś zajmuje się uświadamianiem turystów - organizuje kursy korzystania  mapy, kompasu, zasad ubierania się czy używania odpowiedniego sprzętu. DNT każdego roku zajmuje się oznaczaniem i zabezpieczaniem 4300 km tras narciarskich. W trakcie Wielkanocy (najbardziej narciarski czas w Norwegii) nad bezpieczeństwem czuwają centrale strażnicze i dodatkowo około 1000 pomocników znajdujących się na trasach. 
W tym roku "ulepszono" dziewięć zasad ze względu na postęp technologiczny i większą świadomość użytkowników gór. 

Stare zasady:
źródło
1. Nie planuj długich wypraw bez treningu.
2. Powiadom kogoś dokąd idziesz.
3. Okaż szacunek pogodzie i prognozie pogody.
4. Słuchaj doświadczonych "ludzi gór"
5. Bądź przygotowany na niepogodę i zimno nawet podczas krótkich wypraw. Zawsze miej ze sobą plecak i wyposażenie potrzebne w górach.
6. Używaj mapy i kompasu.
7. Nie idź sam.
8. Zawróć w czasie. To nie wstyd zawrócić.
9. Oszczędzaj siły i zakop się w śniegu jeśli zajdzie taka potrzeba.

Nowe zasady:
źródło

1. Zaplanuj wycieczkę i powiadom kogoś dokąd się wybierasz.
2. Dopasuj wycieczkę do możliwości i warunków.
3. Weź pod uwagę prognozę pogody i prognozę lawinową.
4. Przygotuj się na niepogodę i zimno, nawet na krótkich wycieczkach.
5. Weź ze sobą niezbędne narzędzia aby pomóc sobie i innym.
6. Wybieraj bezpieczne trasy. Rozpoznawaj teren zagrożony lawiną i niepewny lód.
7. Używaj karty i kompasu. Wiedz zawsze gdzie się znajdujesz.
8. Zawróć w czasie, to żaden wstyd.
9. Oszczędzaj siły i szukaj schronienia w razie potrzeby.

Zasady te powinny być przestrzegane nie tylko zimą, ale o każdej porze roku. Potwierdzi Wam to każdy napotkany Norweg! 

źródła:
http://www.ut.no/fjellvettreglene/#fjellvettreglene
https://www.dnt.no/nyheter/3597-fjellvettregler-for-en-ny-tid/?utm_campaign=na-901&utm_source=kampanje&utm_medium=kampanjeknapp

https://www.dnt.no/fjellvett/


6 komentarzy:

  1. Dobre z tym zakopywaniem się pod śniegiem ;) Zdecydowanie wolę wersję nową z szukaniem schronienia. Postaram się pamiętać o tych zasadach kiedy kolejny raz wybiorę się w norweskie góry :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Podobne zasady można znaleźć w broszurach czy na stronie naszego GOPRu, ale nie są aż tak fajnie zebrane jak te norweskie :) Z resztą - górskie zasady są uniwersalne, ważne by je znać! I wydaje mi się że Norwedzy pod tym kątem są lepiej uświadomieni niż nasi polscy "niedzielni turyści" czy "zdobywcy Tatr" w klapkach, bez plecaka i cieplejszej odzieży na wypadek zmiany pogody ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak, dziewczyny w japonkach i spodniczkach idące nawet nad Morskie Oko wyglądają komicznie! 😄

      Usuń
    2. Ten komentarz został usunięty przez autora.

      Usuń
  3. Czesc Patrycjo, Czy bylaby mozliwosc, abys opisala jak dokaldnie przygotowywalas sie do bergenstest, glownie chodzi mi jak z poziomu b1 przejsc na b2 i zdna bergenstest, Zaznacze ze ucze sie sama, nie chodze na zadne kursy. Jak uczylas sie gramatyki,idiomow, z jakich ksiazek korzystalas. Bylabym bardzo wdzieczna jakbys dokaldnie opisala droge do bergenstest;) Potrzeba mi troche motywacji;)

    Pozdrowienia z poludniowej Norwegii
    Patrycja

    OdpowiedzUsuń
  4. Zawsze kiedy wybieram się w góry pogoda płata mi pozytywne figla. Bywam tam dość rzadko, ale jeszcze się nie zdarzyło, żebym mogła narzekać na pogodę. Tych gór trochę zazdroszczę. Ale tylko pozytywnie :)

    OdpowiedzUsuń

Cześć ! Dziękuję za komentarz i zapraszam do dyskusji. Pamiętaj, że komentarze złośliwe lub wulgarne będą usuwane. Mój blog nie jest też słupem ogłoszeniowym, będę wdzięczna jeśli to uszanujesz. Pozdrawiam, Pati :)